Rahim Filmi (HSG)

Rahim Filmi (HSG) Nedir?

Rahim filmi, tıp dilindeki adıyla histerosalpingografi (HSG), rahim içinin ve tüplerin özel bir ilaçlı sıvı (kontrast madde) ve röntgen görüntülemesi yardımıyla incelendiği bir tetkiktir. Rahim ağzından verilen sıvının rahim boşluğunu doldurması ve tüplerden geçerek karın boşluğuna ulaşması röntgen ekranında izlenir.

HSG’nin temel amacı iki soruya yanıt vermektir: Tüpler açık mı? ve Rahim boşluğunun şekli normal mi? Bu nedenle çocuk sahibi olmakta güçlük çeken çiftlerin değerlendirilmesinde sık başvurulan tetkiklerden biridir.

Rahim Filmi Neden Çekilir?

• İnfertilite (kısırlık) araştırması: Tüplerin açıklığının değerlendirilmesi, gebelik güçlüğü yaşayan kadınlarda temel adımlardan biridir.
• Tekrarlayan gebelik kayıpları: Rahim perdesi, rahim içi yapışıklık gibi yapısal nedenlerin araştırılması.
• Tüplerle ilgili şüpheler: Geçirilmiş pelvik enfeksiyon, dış gebelik veya karın ameliyatı öyküsü olan hastalarda tüplerin durumunun değerlendirilmesi.
• Tedavi planlaması: Aşılama (IUI) veya tüp bebek gibi tedavilerden hangisinin uygun olduğuna karar verilmesine yardımcı olur.
• Ameliyat sonrası kontrol: Tüplere veya rahim içine yönelik bazı girişimlerden sonra sonucun değerlendirilmesi.

Rahim Filmi Ne Gösterir?

HSG ile şu durumlar saptanabilir veya şüphelenilebilir:

• Tüp tıkanıklığı: Tek ya da iki taraflı; tüpün hangi bölümünde olduğu.
• Tüplerde sıvı birikimi (hidrosalpenks): Tüpün uç kısmının kapanarak genişlemesi.
• Rahim boşluğundaki şekil bozuklukları: Rahim perdesi (septum), çift rahim gibi doğumsal farklılıklar.
• Rahim içi dolum defektleri: Polip, submüköz miyom veya rahim içi yapışıklık şüphesi.
• Rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu): Küretaj veya enfeksiyon sonrası gelişen yapışıklıklar.

HSG bir görüntüleme tetkikidir; saptanan şüpheli bulguların bir kısmı kesin tanı ve tedavi için histeroskopi veya laparoskopi ile ayrıca değerlendirilir. Örneğin HSG’de görülen bir dolum defekti, histeroskopide polip ya da submüköz miyom olarak doğrulanabilir.

Rahim Filmi Ne Zaman Çekilir? Adetin Kaçıncı Günü?

HSG, adet kanamasının bittiği ve yumurtlamanın henüz gerçekleşmediği dönemde çekilir. Bu genellikle adetin başladığı günden itibaren yaklaşık 7. ile 10. günler arasına denk gelir. Kesin günü, adet düzeninize göre hekiminiz belirler.

Bu zamanlamanın iki nedeni vardır:

• O siklusta gebelik ihtimalinin bulunmaması gerekir; röntgen ve kontrast maddenin erken gebeliği etkileme olasılığı nedeniyle bu kritik bir kuraldır.
• Kanama bittiğinde ve rahim iç zarı henüz incelmişken görüntüler daha net yorumlanır.

Rahim filmi öncesinde ilişkiye girilir mi? Tetkikin yapılacağı siklusta, adet başladıktan sonra HSG gününe kadar korunmasız ilişkiden kaçınılması önerilir. Bu, olası bir gebeliğin röntgen ışınına maruz kalmasını önlemek içindir.

Rahim Filmi Nasıl Çekilir?

HSG, floroskopi (canlı röntgen görüntülemesi) cihazı bulunan birimlerde yapılır. Tetkik kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından istenir; sonuçları da infertilite değerlendirmesinin bir parçası olarak hekim tarafından yorumlanır.

1. Hazırlık: Hasta jinekolojik muayene pozisyonuna alınır. Rahim ağzı spekulum ile görünür hâle getirilir ve temizlenir.
2. Kanülün yerleştirilmesi: Rahim ağzına ince bir kanül veya balonlu sonda yerleştirilir.
3. Kontrast maddenin verilmesi: İlaçlı sıvı yavaşça verilirken röntgen ekranında rahim boşluğunun dolması ve sıvının tüplerden geçişi izlenir.
4. Görüntülerin alınması: Farklı aşamalarda birkaç görüntü kaydedilir. Gerekirse hastadan hafifçe pozisyon değiştirmesi istenir.
5. Sonlandırma: Kanül çıkarılır; hasta kısa bir dinlenmenin ardından evine gidebilir.

Rahim Filmi Kaç Dakika Sürer?

Görüntülemenin kendisi genellikle birkaç dakika sürer. Hazırlık ve sonrasındaki kısa dinlenme ile birlikte toplam süre biraz daha uzundur. Sonuçlar görüntüleme sırasında büyük ölçüde görülebilir; resmî rapor aynı gün veya birkaç gün içinde hazırlanır ve hekiminiz tarafından diğer tetkiklerle birlikte değerlendirilir.

Rahim Filmi Ağrılı mı?

Hastaların çoğu HSG sırasında adet sancısına benzer kramp tarzında bir ağrı hisseder. Bu ağrı genellikle sıvı verildiği sırada belirginleşir ve tetkik bittikten kısa süre sonra azalır. Tüplerin tıkalı olduğu durumlarda sıvı rahim içinde basınç oluşturduğu için kramp daha belirgin olabilir.

Ağrıyı azaltmak için tetkikten önce hekimin önerdiği bir ağrı kesicinin alınması yeterli olabilir. Ağrıya duyarlı hastalarda bazı merkezlerde sedasyon (hafif uyutma) eşliğinde çekim seçeneği bulunur; bu seçenek önceden hekimle konuşulmalıdır.

Rahim Filmi Öncesi Hazırlık

• Tetkik gününü adet takviminize göre hekiminizle birlikte planlayın.
• O siklusta korunmasız ilişkiden kaçının; gebelik şüphesi varsa mutlaka bildirin.
• İyot veya kontrast madde alerjiniz varsa önceden belirtin.
• Aktif genital enfeksiyon, açıklanamayan kanama veya ateş durumunda tetkik ertelenir.
• Geçirilmiş pelvik enfeksiyon öyküsü olan hastalarda hekim koruyucu antibiyotik önerebilir.
• Tetkikten önce önerilen ağrı kesiciyi almak konforu artırır.
• Tetkik sonrası için yanınıza bir ped almanız önerilir.

Rahim Filmi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

• Birkaç gün süren hafif lekelenme ve sıvının dışarı akması beklenen bir durumdur.
• Hafif kramp tarzı ağrı genellikle kısa sürede geçer.
• Çoğu hasta aynı gün günlük yaşamına dönebilir.
• Rahim filmi sonrası ilişkiye ne zaman girilir? Lekelenme kesildikten sonra, genellikle bir iki gün içinde ilişkiye girilebilir. Hekiminizin aksi bir önerisi varsa ona uyulmalıdır.

Şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun: 38 °C üzerinde ateş, giderek artan karın ağrısı, kötü kokulu akıntı, adet kanamasından daha yoğun kanama, deride döküntü veya nefes darlığı.

Olası Riskler

• Enfeksiyon: Seyrektir; özellikle geçirilmiş pelvik enfeksiyonu veya tüplerinde sıvı birikimi olanlarda risk artabilir.
• Kontrast maddeye alerjik reaksiyon: Nadirdir; alerji öyküsünün önceden bildirilmesi önemlidir.
• Vazovagal tepki: Tetkik sırasında veya sonrasında baş dönmesi, terleme, tansiyon düşmesi görülebilir; kısa sürede geçer.
• Radyasyon: Tetkikte kullanılan radyasyon dozu düşüktür; gebelik olmadığından emin olunması bu nedenle önemlidir.

Rahim Filmi Sonrası Gebelik Olur mu?

HSG bir tanı yöntemidir, tedavi yöntemi değildir. Bununla birlikte, tetkik sırasında tüplerden geçen sıvının tüplerdeki hafif tıkanıklıkları açabileceği ve bazı çalışmalarda kısa dönemde gebelik olasılığı üzerine olumlu bir etkisi olabileceği bildirilmiştir. Bu etki her hastada görülmez ve bir tedavi beklentisi olarak değerlendirilmemelidir.

HSG sonucu, tedavi yolunun belirlenmesinde yol göstericidir: tüpler açıksa ve diğer değerlendirmeler uygunsa daha basit yöntemler denenebilir; iki taraflı tüp tıkanıklığında ise tüp bebek tedavisi gündeme gelebilir. Karar her zaman çiftin bütün tetkikleri birlikte değerlendirilerek verilir.

HSG’ye Alternatif Yöntemler Var mı?

• Sonografik tüp testi (HyCoSy / HyFoSy): Röntgen yerine ultrasonla, köpük veya özel bir sıvı kullanılarak tüplerin açıklığının değerlendirilmesi. Radyasyon içermez.
• Salin infüzyon sonografi: Rahim boşluğunun ayrıntılı değerlendirilmesinde kullanılır; tüpler hakkında sınırlı bilgi verir.
• Laparoskopi ile boya testi: Tüplerin açıklığını değerlendirmede en ayrıntılı yöntemdir; aynı seansta endometriozis veya yapışıklık gibi sorunlar da görülüp tedavi edilebilir. Ancak ameliyat gerektirdiği için genellikle başka bir nedenle laparoskopi planlanan hastalarda tercih edilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu, hastanın öyküsüne ve aranan soruya göre belirlenir.

Adana’da Rahim Filmi Değerlendirmesi

Kliniğimiz Adana Seyhan’da, Kurtuluş Mahallesi Ziyapaşa Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Rahim filmi, infertilite değerlendirmesinin bir parçası olarak planlanır; sonuçları muayene bulguları, hormon değerlendirmesi ve eşin sperm analizi ile birlikte yorumlanır.

Daha önce çekilmiş bir rahim filminiz varsa, raporunu ve görüntülerini değerlendirme için yanınızda getirmeniz yararlı olur. Adres, çalışma saatleri ve ulaşım bilgileri iletişim sayfamızda yer almaktadır.

Kaynaklar

• Türkiye Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (TJOD) — infertilite değerlendirmesinde tüp açıklığının incelenmesi.
• European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) — infertil çiftin değerlendirilmesi.
• American Society for Reproductive Medicine (ASRM) — kadın infertilitesinin tanısal değerlendirmesi.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları, kişiye özel değerlendirme sonucunda verilir.

Yazan ve tıbbi içerik denetimi: Prof. Dr. Bülent Haydardedeoğlu — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Hekim özgeçmişi için hakkımızda sayfasına bakabilirsiniz.
Son güncelleme: 6 Ekim 2026